مراسم افتتاحیه سیزدهمین همایش ملی انجمن فلسفه و تعلیم و تربیت ایران برگزار شد.
مراسم افتتاحیه سیزدهمین همایش ملی انجمن فلسفه و تعلیم و تربیت ایران با محوریت «فلسفه تربیت در دوره کودکی»، روز سهشنبه ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ در دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.
این همایش با هدف تأمل فلسفی در باب کودکی و تربیت، و با تمرکز بر محورهایی چون فلسفه کودکی در گذشته، حال و آینده، مبانی فلسفی ـ اجتماعی تعلیم و تربیت کودکی، فلسفه تربیت معنوی و دینی در دوران کودکی و نیز چالشهای فلسفی تربیت کودکان در عصر حاضر در روزهای ۲۶ و ۲۷ آذرماه برگزار میشود.
در آغاز مراسم، دکتر علی غنائی، رئیس دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ضمن خوشامدگویی به اساتید، پژوهشگران و مهمانان، بر اهمیت پرداختن به مباحث بنیادین فلسفه تربیت کودکی و نقش دانشگاهها در تعمیق این مباحث تأکید کرد.
در ادامه، اجرای سرود به مناسبت روز مادر توسط کودکان مهدکودک دانشکده، فضای مراسم را آمیخته با نشاط و صمیمیت کرد و با استقبال حاضران همراه شد.
سپس خانم دکتر طاهره جاویدی، دبیر همایش، ضمن ارائه مقدمهای درباره اهداف و رویکردهای همایش، به تشریح برنامهها، محورهای علمی و ساختار نشستها پرداخت و از مشارکت پژوهشگران و اساتید در این رویداد علمی قدردانی کرد.
بخش مهمی از مراسم افتتاحیه به سخنرانی دکتر خسرو باقری، رئیس انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران، اختصاص داشت. ایشان در سخنان خود با تأکید بر ضرورت نگریستن به کودکی در چارچوب کلی تصویر انسان، بیان کردند که شناخت کودکی بهتنهایی ممکن نیست و ابتدا باید دید انسان چیست تا بتوان کودک را بر آن اساس فهم کرد.
دکتر باقری با طرح مفهوم عاملیت، انسان را موجودی عامل دانست که عمل او هویتساز است و با خلاقیت و پاسخگویی همراه است. به گفته ایشان، برخلاف طبیعت و حیوانات که صرفاً رفتار دارند، تنها انسان دارای «عمل» است و این عمل میتواند فردی یا جمعی باشد؛ ازاینرو، دوگانهسازی عاملیت و ساختار را مغالطهآمیز دانستند، هرچند ساختارها را محدودیتآفرین تلقی کردند.
وی در ادامه با تمرکز بر مفهوم کودکی، اظهار داشت که کودکی بخشی از کل وجود انسان است و دوران تکوین عاملیت به شمار میرود. به اعتقاد ایشان، کودک هنوز به معنای کامل «عامل» نیست، چراکه فاقد طرح، اشراف بر خود و تصمیمگیری آگاهانه است و بیشتر بر اساس امیال غریزی عمل میکند. با این حال، عناصر عاملیت بهتدریج و با رشد قدرت تأمل، شناخت و تصمیمگیری در کودک شکل میگیرند.
دکتر باقری با اشاره به ویژگیهای دوران کودکی، ضعفهای جسمانی، ارادی و شناختی کودک را در کنار قوتهای او مورد توجه قرار داد و تصریح کرد که کودک به لحاظ شناختی، دارای نوعی درک حیرتانگیز و معجزهآسا از جهان است؛ نگاهی که نباید در فرایند تربیت از بین برود. ایشان با استناد به ابنسینا، طبیعت را «معجزه مأنوس» دانست و تأکید کرد که این شگفتی در ادراک کودک باید حفظ شود.
رئیس انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران در بخش پایانی سخنان خود، تربیت در دوران کودکی را نه بهمثابه مسابقه، بلکه همچون تمرین و آمادهسازی برای تعامل سازنده در آینده توصیف کرد. به گفته وی، در این دوران بیش از تعامل، «ارتباط» با کودک برقرار است و وظیفه تربیت، فراهمکردن تمهیداتی است که در آن تفکر تأملی، خودانگیختگی، غرایز و اراده کودک سرکوب نشود، بلکه در مسیر مناسب هدایت گردد. ایشان نقش فعالیتهای جمعی و پروژههای گروهی را در تقویت اراده، استقامت و استمرار کودک بسیار مؤثر دانست و در پایان تأکید کرد: «ما انسانسازی نمیکنیم، بلکه فقط تمهید میکنیم.»
گفتنی است سیزدهمین همایش ملی انجمن فلسفه و تعلیم و تربیت ایران تا روز ۲۷ آذرماه ۱۴۰۴ با برگزاری نشستها و ارائه مقالات علمی در دانشگاه فردوسی مشهد ادامه خواهد داشت.
