هسته پژوهشی پژوهش‌های روانشناسی بالینی و مهارت‌های زندگی

بخش اول : توصیف فعالیت های انجام شده:

چهار طرح پژوهشی درون دانشگاهی ثبت گردیده است که در ادامه به تفکیک بیان می شود:

1. طرح پژوهشی مهارتهای زندگی؛ چرا و چگونه، در تاریخ 16/02/1404 تصویب گردید و گواهی کد اخلاق زیستی به شمارهUM.REC.1404.141 نیز صادر شد. در این طرح ضمن بررسی اهمیت آموزش مهارتهای زندگی در افزایش بهزیستی و سلامت روان دانشجویان، در مطالعات مقدماتی به نیاز سنجی جامعه هدف می پردازیم و در گامی موازی به مرور نظامند شیوه ها و پروتکل های آموزش مهارتهای زندگی در مطالعات بین الملل پرداخته خواهد شد و نقشه مفهومی مهارتهای زندگی ترسیم میگردد و مفاهیم و مولفه های مورد نیاز و همخوان با دانشجویان ایرانی استخراج گردد و شیوه های نوین و اثربخش آموزش بررسی و در نهایت کتاب مهارتهای زندگی دانشجویان به عنوان منبع آموزش این درس در دانشگاه ها به همراه کتاب کار تالیف و منتشر میگردد. خروجی این طرح مقالات و کتاب تالیفی خواهد بود، در واقع علاوه بر توسعه دانش موجود در زمینه مهارتهای زندگی دانشجویان آن را به شکلی عملی و کاربردی در جامعه پیاده سازی خواهیم کرد.

در حال حاضر در مطالعه ای مقدماتی برای بررسی مولفه های اثرگذار در سلامت روان 3 مقاله مستخرج شده که یک مقاله در مجله روانشناسی دانشگاه فردوسی پذیرش شده است و دو مقاله دیگر در مجله BMC Pschology   و مجله پژوهش های روانشناسی دانشگاه خوارزمی در مرحله داوری قرار دارد.

2. طرح پژوهشی بررسی پیامدهای سوپرویژن حضوری با رویکرد یکپارچه بر مراجعان و درمانگران در تاریخ 16/02/1404 تصویب گردید و گواهی کد اخلاق زیستی به شماره UM.REC.1404.142 صادر شد. این طرح در راستای ضرورت آموزش و نظارت بالینی بر عملکرد درمانگران جوان برای ارتقای کیفیت ارائه خدمات رواندرمانی در سطح جامعه اجرا میگردد. ضمن بررسی اثربخشی سوپرویژن حضوری بر توان حرفه ای درمانگران و بررسی اثرات بالینی و اخلاقی آن بر مراجعان، در گامی موازی به بررسی شیوه های اجرای سوپرویژن در مطالعات بین الملل خواهیم پرداخت و در نهایت پروتکل های بومی سازی شده و ابزار های مناسب برای سنجش توان و صلاحیت اخلاقی و حرفه ای درمانگران و مشاوران ارائه خواهد شد. این طرح در ابتدا متمرکز بر رویکرد یکپارچه خواهد بود و در گام های بعدی در صورت وجود خلا به تفکیک رویکردهای مختلف درمانی نیز بررسی خواهد شد.

در حال حاضر برخی مقیاس های سنجش در شرکت کنندگان دوره های سوپرویژن حضوری در حال اجرا می باشد و مصاحبه و سنجش مراجعان این دوره ها نیز آغاز شده است.

3. طرح پژوهشی مدل‌سازی مسیرهای بهزیستی روانی-اجتماعی دانشجویان: نقش خودشفقتی، معنا در زندگی، و حمایت اجتماعی در چارچوب روان‌شناسی انسان‌گرا در تاریخ 16/02/1404 تصویب گردید و گواهی کد اخلاق زیستی به شماره UM.REC.1404.140 صادر شده است. این طرح در راستای تبیین مدل مفهومی مسیرهای بهزیستی روانی-اجتماعی دانشجویان با تأکید بر خودشفقتی، معنا در زندگی، و حمایت اجتماعی اجرا میگردد. بررسی روابط متقابل بین خودشفقتی، معنا در زندگی، و حمایت اجتماعی، به درک عمیق‌تر مکانیسم‌های تعیین‌کننده بهزیستی روان‌شناختی در دانشجویان کمک می‌کند. یافته‌های این مطالعه می‌توانند مبنایی برای طراحی مداخلات روان‌شناختی، مانند برنامه‌های آموزشی خودشفقتی، معنادرمانی، و تقویت حمایت اجتماعی در محیط‌های دانشگاهی فراهم کند. همچنین تلفیق روانشناسی انسان‌گرا با مدل‌های حمایت اجتماعی، به غنای نظریه‌های روان‌شناسی مثبت‌نگر و ارائه چارچوب‌های یکپارچه کمک می‌کند. این طرح نیز در مرحله اجرا میباشد و تاکنون حدود 397 شرکت کننده همکاری کردند.
4. طرح پژوهشی اثربخشی گروه‌درمانی یکپارچه بر مؤلفه‌های روان‌شناختی فردی و گروهی در دانشجویان کارشناسی ارشد روان‌شناسی در تاریخ 16/02/1404 تصویب گردید و گواهی کد اخلاق زیستی به شماره UM.REC.1404.139 صادر شد. دانشجویان کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی که در آستانه ورود به عرصه درمانگری قرار دارند، با فشارهای روانی ناشی از حجم بالای مطالب نظری، تجربه ناکافی بالینی، دغدغه‌های حرفه‌ای، و بحران‌های هویتی و شغلی مواجه‌اند. بسیاری از این دانشجویان علیرغم دانش نظری، از نظر مهارت‌های هیجانی، خودشناسی، تنظیم هیجان، تاب‌آوری و تعامل بین‌فردی در سطح مطلوبی قرار ندارند و برای ایفای نقش مؤثر به‌عنوان درمانگر آینده، نیازمند رشد روان‌شناختی و درونی عمیق‌تری هستند. در این طرح به بررسی برگزاری گروه درمانی یکپارچه در میان دانشویان ارشد می پردازیم و در گام موازی به بررسی نظامند شیوه های رفع تنش و فرسودگی تحصیلی در میان دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی در مطالعات بین الملل میپردازیم. اجرای این طرح در ترم آتی خواهد بود.

بخش دوم: گزارش مالی و نحوه تامین اعتبارات:

تا کنون بودجه ای دریافت نگردیده است. در آینده با بهبود و ارتقای فعالیت هسته پژوهشی با برگزاری دوره ها و کارگاه ها و اجرای طرح های برون دانشگاهی میتوان بخشی از اعتبارات را تامین کرد.

بخش سوم: میزان پیشرفت برنامه تا کنون و توصیف موانع و مشکلات موجود:

تا کنون برخی از طرح های مورد نظر تصویب شده است و همانطور که در بخش اول شرح داده شد، عمدتا در مرحله اجرای مقدماتی هستند. مسلما با استقرار تیم در مکان در نظر گرفته شده و گسترش ارتباط با تیم های پژوهشی آزاد در سطح دانشکده و دانشگاه و همکاری با انجمن های مختلف دانشجویی و سایر هسته ها و واحدهای پژوهشی دانشگاه می توان سرعت و کیفیت کار را افزایش داد. تخصیص فضا و امکانات پژوهشی از جمله سیستم و امکان دسترسی آزاد به سایت های پژوهشی جهان این امر را تسهیل خواهد کرد.

بخش چهارم: برنامه پژوهشی دو سال آینده:

برنامه عملیاتی و نحوه تامین اعتبارات مورد نیاز:

• انجام مطالعات مروری نظام‌مند و تحلیلی بر پژوهش‌ها و تجارب بین‌المللی مرتبط با مهارت‌های زندگی، سلامت روان و سوپرویژن بالینی.
• اجرای پژوهش‌های زمینه‌یاب و نیازسنجی چندروشی به‌منظور شناسایی اولویت‌ها و چالش‌های سلامت روان و مهارت‌های زندگی جامعه دانشجویی.
• تدوین و صورت‌بندی نسخه اولیه پروتکل جامع مهارت‌های زندگی مبتنی بر یافته‌های پژوهش‌های مروری و زمینه‌ای.
• طراحی چارچوب مفهومی و ساختاری اولیه پروتکل سوپرویژن بالینی با رویکرد مبتنی بر شواهد و بومی.
• اجرای پایلوت محدود و کنترل‌شده نسخه اولیه پروتکل ها و جمع‌آوری داده‌های ارزشیابی اولیه.
• برگزاری نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی علمی–آموزشی با هدف ارائه یافته‌ها، دریافت بازخورد متخصصان و توسعه شبکه همکاری‌های علمی.
• اجرای پایلوت توسعه‌یافته و ارزشیابی اثربخشی پروتکل جامع مهارت‌های زندگی در مقیاس گسترده‌تر.
• بازنگری، تکمیل و نهایی‌سازی پروتکل‌ها بر اساس نتایج پایلوت و بازخوردهای تخصصی.
• طراحی و اجرای دوره‌ها و برنامه‌های تربیت مربی مهارت‌های زندگی بر مبنای پروتکل‌های نهایی‌شده.
• تدوین و آماده‌سازی بسته آموزشی استاندارد شامل محتوای مکتوب و چندرسانه‌ای جهت استفاده آموزشی–کاربردی.
• آغاز اجرای یک یا چند طرح رسمی برون‌دانشگاهی در حوزه سلامت روان و مهارت‌های زندگی.
• برنامه‌ریزی ساختارمند برای ثبت دانش فنی، استانداردسازی خروجی‌ها و حرکت تدریجی به سمت فعالیت‌های دانش‌بنیان.
• همکاری با نهادها و سازمان های برون دانشگاهی در برگزاری کارگاه های ضمن خدمت کارکنان و توسعه مهارتهای زندگی برای اقشار مختلف جامعه.
• همکاری با آموزش و پرورش استان جهت برگزاری کارگاه های آموزشی برای کارکنان و خصوصا مشاوران مدارس جهت بهبود و ارتقای کیفیت ارائه خدمات در سطح مدارس.
• برگزاری گروه درمانی ها و سایکوتور برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی در جهت ارتقا سلامت روان و پیشگیری از فرسودگی تحصیلی.
• ریشه شناسی علل مشروط شدن دانشجویان و تدوین ابزار شناسایی زودهنگام دانشجویان در معرض خطر و تدوین پروتکل مداخله پیشگیرانه در 3 سطح اولیه، ثانویه و ثالثیه جهت ابتدا پیشگیری و در نهایت بازگرداندن دانشجو به سطح عملکرد تحصیلی مناسب.

دستاوردهای مورد انتظار:

• گزارش جامع نیازسنجی سلامت روان و مهارت‌های زندگی دانشجویان
• نسخه اولیه و قابل ارزیابی پروتکل جامع مهارت‌های زندگی
• چارچوب مفهومی و ساختاری اولیه پروتکل سوپرویژن بالینی
• گزارش نهایی و مستند پروتکل‌های جامع مهارت‌های زندگی و سوپرویژن بالینی
• ثبت حداقل یک دانش فنی ارزیابی‌شده یا محصول علمی–کاربردی قابل استانداردسازی
• تولید چند دستاورد علمی قابل انتشار (مقاله، کتاب، گزارش علمی–فنی)
• ارتباط و همکاری طرح های پژوهشی و فناوری برون دانشگاهی
• برپایی کرسی های نظریه پردازی و نقدعلمی درون و برون دانشگاهی